α β γ δ ε ζ η θ ι κ λ μ ν ξ ο π ρ ς σ τ υ φ χ ψ ω Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ C Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω Ἷ Schließen Bewegen ?
Altgriechisch Wörterbuch - Forum
Was man von einer Maus lernen kann (137 Aufrufe)
Γραικύλος schrieb am 15.03.2026 um 14:35 Uhr (Zitieren)
Agesilaos II. war ein spartanischer König, der von 444/43 bis 360/59 v.u.Z. lebte.

Plutarch, Aussprüche von Spartanern (Moralia 208 F):
At another time he saw a mouse being dragged from a hole by a boy who had hold of him, and the mouse turned and bit the hand that held him an escaped; whereupon Agesilaus called the attention of the bystanders to this, and said: “When the smallest animal thus defends itself against those who do it wrong, consider what it becomes men to do. [ὅταν τὸ ἐλάχιστον ζῷον οὕτως ἀμύνηται τοὺς ἀδικοῦντας, τί τοὺς ἄνδρας προσήκει ποιεῖν λογίζεσθε.]”

[Plutarch, Moralia III. Ed. by Frank Cole Babbitt. Cambridge (Mass.)/London 72004, pp. 246 sq.]
Re: Was man von einer Maus lernen kann
??? schrieb am 15.03.2026 um 16:44 Uhr (Zitieren)
him an escaped

and escaped ??
Re: Was man von einer Maus lernen kann
Patroklos schrieb am 15.03.2026 um 16:55 Uhr (Zitieren)
Im Falle einer Maus ist die Etymologie von „escaped“ witzig:
from Vulgar Latin *excappare, literally "get out of one's cape, leave a pursuer with just one's cape," from Latin ex- "out of" (see ex-) + Late Latin cappa "mantle"
Re: Was man von einer Maus lernen kann
Γραικύλος schrieb am 15.03.2026 um 17:59 Uhr (Zitieren)
72004 --> 72004
Re: Was man von einer Maus lernen kann
Andreas schrieb am 15.03.2026 um 18:08 Uhr (Zitieren)
it becomes men

Eine eher seltene Verwendung und Bedeutung
von to become.
Ich kannte sie bisher so nicht.
Re: Was man von einer Maus lernen kann
Bukolos schrieb am 15.03.2026 um 18:17 Uhr (Zitieren)
Es gab offenbar einiges, was den nicht besonders großen Agesilaos mit den kleinen Nagern verband (ὤδινεν ὄρος, Ζεὺς δ’ ἐφοβεῖτο, τὸ δ’ ἔτεκεν μῦν, vgl. Athenaios 14, 616d-e).
Re: Was man von einer Maus lernen kann
Patroklos schrieb am 15.03.2026 um 18:17 Uhr (Zitieren)
Mourning Becomes Electra.
Re: Was man von einer Maus lernen kann
Γραικύλος schrieb am 15.03.2026 um 22:51 Uhr (Zitieren)
Die von Bukolos genannte Stelle, die Redensart überhaupt war hier schonmal Thema:

https://www.albertmartin.de/altgriechisch/forum/?view=8847#3
Re: Was man von einer Maus lernen kann
Bukolos schrieb am 16.03.2026 um 04:25 Uhr (Zitieren)
Man sollte vielleicht doch den Kontext dazusetzen:
καὶ Ταχὼς δ’ ὁ Αἰγυπτίων βασιλεὺς Ἀγησίλαον σκώψας τὸν Λακεδαιμονίων βασιλέα, ὅτ’ ἦλθεν αὐτῶι συμμαχήσων (ἦν γὰρ βραχὺς τὸ σῶμα), ἰδιώτης ἐγένετο, ἀποστάντος ἐκείνου τῆς συμμαχίας. τὸ δὲ σκῶμμα τοῦτ’ ἦν·
“ὤδινεν ὄρος, Ζεὺς δ’ ἐφοβεῖτο, τὸ δ’ ἔτεκεν μῦν” (Sotad. fr. 22 Pow.). ὅπερ ἀκούσας ὁ Ἀγησίλαος καὶ ὀργισθεὶς ἔφη “φανήσομαί σοί ποτε καὶ λέων”· ὕστερον γὰρ ἀφισταμένων τῶν Αἰγυπτίων, ὥς φησι Θεόπομπος (FGrHist 115 F 108) καὶ Λυκέας ὁ Ναυκρατίτης ἐν τοῖς Αἰγυπτιακοῖς (FGrHist 613 F 2), οὐδὲν αὐτῶι συμπράξας ἐποίησεν ἐκπεσόντα τῆς ἀρχῆς φυγεῖν εἰς Πέρσας.

So too when the Egyptian king Tachos mocked Agesilaus, the king of Sparta, when Agesilaus visited him in the hope of forming an alliance, because Agesilaus was not very tall, he was reduced to a private citizen when Agesilaus abandoned the alliance. The mocking remark was as follows:
“A mountain was in labour, and Zeus was terrified; but what it bore was a mouse”. When Agesilaus heard this, he became angry and said: “Someday I’ll look like a lion to you!”; for later on, when the Egyptians revolted, according to Theopompus and Lyceas of Naucratis in his History of Egypt, he refused to cooperate with Tachos, and deposed him and drove him into exile in Persia.

Athenaios 14, 616d-e, zit. nach Kwapisz, Sotades on kings, in: Eikasmos 27 (2016)
Re: Was man von einer Maus lernen kann
Γραικύλος schrieb am 16.03.2026 um 15:42 Uhr (Zitieren)
Danke für die komplette Geschichte; ich war seinerzeit nur an der Herkunft des bekannten Sprichwortes interessiert.
Dessen Sinn entspricht wohl in etwa dem "als Tiger gesprungen, als Bettvorleger gelandet".
Re: Was man von einer Maus lernen kann
Patroklos schrieb am 16.03.2026 um 16:03 Uhr (Zitieren)
Ist die Urquelle Horaz?
Parturient montes, nascetur ridiculus mus.
Re: Was man von einer Maus lernen kann
Γραικύλος schrieb am 16.03.2026 um 16:13 Uhr (Zitieren)
Die Belegstellen, die ich gefunden habe, sind in dem angegebenen Link versammelt; da dürfte Horaz die älteste sein.
Ansonsten kommt es auf die Historizität des Tachos-Zitates an. Kann sein, daß es von ihm stammt.
Re: Was man von einer Maus lernen kann
Bukolos schrieb am 17.03.2026 um 02:21 Uhr (Zitieren)
Dass der griechische Vers (ein Sotadeus) eine mögliche Vorlage für den horazischen bildet, wird ja schon länger angenommen (vgl. etwa Kießling/Heinze zur Stelle). Jan Kwapisz argumentiert dafür, dass der Vers von Sotades selbst stammt (aus einem Gedicht, das die Tachos-Agesilaos-Episode zum Gegenstand hat).
Re: Was man von einer Maus lernen kann
Γραικύλος schrieb am 17.03.2026 um 13:58 Uhr (Zitieren)
Sotades von Maroneia, Dichter des 3. Jhdts. v.u.Z., berühmt für ein Metrum, das eine Variante des ionischen Tetrameters darstellt. Das mußte ich nachschauen.

Dabei kam er hier schonmal vor:

https://www.albertmartin.de/altgriechisch/forum/?view=8067

https://www.albertmartin.de/altgriechisch/forum/?view=6052

https://www.albertmartin.de/altgriechisch/forum/?view=8810
Re: Was man von einer Maus lernen kann
Γραικύλος schrieb am 17.03.2026 um 14:30 Uhr (Zitieren)
Sotades war dann kein Zeitgenosse des Agesilaos, hat die Anekdote also eher erfunden oder überliefert bekommen.
Re: Was man von einer Maus lernen kann
Bukolos schrieb am 17.03.2026 um 18:42 Uhr (Zitieren)
Gelegentlich kann ich mal ein paar Fragmente aus den Collectanea Alexandrina von Powell einstellen.
 
Antwort
Titel:
Name:
E-Mail:
Eintrag:
Spamschutz - klicken Sie auf folgendes Bild: Gebirge

Aktivieren Sie JavaScript, falls Sie kein Bild auswählen können.